Được lao động cống hiến cho đất nước vừa là trách nhiệm của công dân, cũng là niềm vui khi ta có cơ hội sống trong hòa bình, hạnh phúc. Chiến tranh đi qua và đã để lại biết bao nhiêu ký ức. Cùng đọc thơ Tố Hữu và ôn lại từng chặng đường lịch sử đầy tự hào của dân tộc bạn nhé!
1. Những bài thơ của Tố Hữu sống mãi cùng năm tháng
Tố Hữu được biết đến là một nhà thơ lớn của dân tộc. Cả cuộc đời ông cũng như sự nghiệp sáng tác, sự nghiệp cách mạng đều gắn liền với từng bước đi của lịch sử Việt Nam. Cho dù thời gian có trôi qua thật nhanh, thì những bài thơ của Tố Hữu sống mãi cùng năm tháng vẫn luôn mang đậm dấu ấn một thời dân tộc ta chiến đấu anh dũng vì độc lập, tự do và hạnh phúc.
1.1 Bài thơ Từ ấy
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ Mặt trời chân lý chói qua tim Hồn tôi là một vườn hoa lá Rất đậm hương và rộn tiếng chim...
Tôi buộc lòng tôi với mọi người Để tình trang trải với trăm nơi Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời
Tôi đã là con của vạn nhà Là em của vạn kiếp phôi pha Là anh của vạn đầu em nhỏ Không áo cơm, cù bất cù bơ...
Tháng 7/1938
1.2 Bài thơ Khi con tu hú
Khi con tu hú gọi bầy Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần Vườn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao Đôi con diều sáo lộn nhào từng không...
Ta nghe hè dậy bên lòng Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi! Ngột làm sao, chết uất thôi Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!
Huế, tháng 7/1939
1.3 Bài thơ Lượm
Ngày Huế đổ máu Chú Hà Nội về Tình cờ chú cháu Gặp nhau Hàng Bè.
Chú bé loắt choắt Cái xắc xinh xinh Cái chân thoăn thoắt Cái đầu nghênh nghênh
Ca-lô đội lệch Mồm huýt sáo vang Như con chim chích Nhảy trên đường vàng...
- “Cháu đi liên lạc Vui lắm chú à Ở đồn Mang Cá Thích hơn ở nhà!”
Cháu cười híp mí, Má đỏ bồ quân: - “Thôi, chào đồng chí!” Cháu đi xa dần...
Cháu đi đường cháu Chú lên đường ra Đến nay tháng sáu Chợt nghe tin nhà.
Ra thế Lượm ơi!
Một hôm nào đó Như bao hôm nào Chú đồng chí nhỏ Bỏ thư vào bao
Vụt qua mặt trận Đạn bay vèo vèo Thư đề “Thượng khẩn” Sợ chi hiểm nghèo?
Đường quê vắng vẻ Lúa trổ đòng đòng Ca-lô chú bé Nhấp nhô trên đồng...
Bỗng loè chớp đỏ Thôi rồi, Lượm ơi! Chú đồng chí nhỏ Một dòng máu tươi!
Cháu nằm trên lúa Tay nắm chặt bông Lúa thơm mùi sữa Hồn bay giữa đồng...
Lượm ơi, còn không?
Chú bé loắt choắt Cái xắc xinh xinh Cái chân thoăn thoắt Cái đầu nghênh nghênh
Ca-lô đội lệch Mồm huýt sáo vang Như con chim chích Nhảy trên đường vàng...
1949
1.4 Bài thơ Người con gái Việt Nam
Tặng chị Trần Thị Lý anh dũng
Em là ai? Cô gái hay nàng tiên Em có tuổi hay không có tuổi Mái tóc em đây hay là mây là suối Đôi mắt em nhìn hay chớp lửa đêm giông Thịt da em hay là sắt là đồng?
Cho tôi hôn bàn chân em lạnh ngắt Cho tôi nâng bàn tay em nắm chặt Ôi bàn tay như đôi lá còn xanh Trên mình em đau đớn cả thân cành!
Tỉnh lại em ơi, qua rồi cơn ác mộng Em đã sống lại rồi, em đã sống! Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung Không giết được em, người con gái anh hùng!
Ôi trái tim em, trái tim vĩ đại Còn một giọt máu tươi còn đập mãi Không phải cho em. Cho Lẽ phải trên đời Cho quê hương em. Cho Tổ quốc, loài người!
Từ cõi chết, em trở về, chói lọi Như buổi em đi, ngọn cờ đỏ gọi Em trở về, người con gái quang vinh Cả Nước ôm em, khúc ruột của mình.
Em đã sống, bởi vì em đã thắng Cả Nước bên em, quanh giường nệm trắng Hát cho em nghe như tiếng mẹ ngày xưa Sông Thu Bồn giọng hát đò đưa...
Cả Nước cho em, cho em tất cả Máu tiếp máu, cho lại hồng đôi má Cho mái tóc em xanh lại ngày xuân Cho thịt da em lại nở trắng ngần!
Em sẽ đứng trên đôi chân tuổi trẻ Đôi gót đỏ lại trở về quê mẹ Em sẽ đi, trên đường ấy thênh thang Như những ngày xưa, rực rỡ sao vàng!
Ôi đôi mắt của em nhìn, rất đẹp Hãy sáng mãi niềm tin tươi ánh thép Như quê em gò nổi Kỳ Lam Hỡi em, người con gái Việt Nam!
7/12/1958
1.5 Bài thơ Hi vọng
Liên Xô nở trước đời tôi ba tuổi Hai mươi xuân gội nhựa ướt đầu xanh Có bao nhiêu đem khởi cuộc hành trình Tôi chất cả vào rương còn lưng lẻo Ồ vui quá! Rộn ràng trên vạn nẻo Bốn phương trời và sau dấu muôn chân Cũng như tôi, tất cả tuổi đương xuân Chen bước nhẹ trong gió đầy ánh sáng Tay hái sắc giầu như trăm móng ráng Đường thơm tho như mật bộng trưa hè Không gian hồng như giấc mộng đê mê Tim bồng bột hát những lời âu yếm…
Anh, bước lại cùng tôi, ta sẽ nếm Bên đường đây, đôi ba trái ngọt hiền Vui ăn đi! Có lẽ một bà tiên Đã để đó cho những hồn thanh khiết. Khoan khoái chút như trong ba bữa tết Rồi đứng lên, ta lại bước vang đường Toả đầy nơi hơi mát của muôn sương Và của gió nhịp tưng bừng linh hoạt!
Cứ như thế, cho tối ngày giải thoát Cả loài ta. Và khi đó, Tự nhiên Sẽ trố nhìn, ngơ ngác, lớp thanh niên Xây thế giới cao quá trời xa thẳm.
1/8/1938
1.6 Bài thơ Tạm biệt
Tạm biệt đời ta yêu quý nhất, Còn mấy dòng thơ, một nắm tro. Thơ gửi bạn đường. Tro bón đất, Sống là cho. Chết cũng là cho.
1.7 Bài thơ Tri âm
Phải mấy hoa hồng, một giọt hương Phải bao núi đá, hạt kim cương Hỡi ai, số phận yêu thương ấy Được mấy tri âm, bấy dặm đường...
1967
Xem thêm: Tuyển chọn 30 bài thơ hay nhất của thi sĩ Hồ Xuân Hương
2. Thơ Tố Hữu về Bác Hồ và niềm tự hào dành cho dân tộc Việt Nam
Tố Hữu vừa là nhà thơ, vừa là người chiến sĩ cộng sản luôn anh dũng, nhiệt thành và đầy trách nhiệm. Đọc những bài thơ của Tố Hữu về Bác Hồ và niềm tự hào dành cho dân tộc Việt Nam, chúng ta sẽ không khỏi bùi ngùi, xúc động. Đó là cả tấm lòng của nhà thơ dành cho Bác Hồ - vị lãnh tụ vĩ đại luôn sống mãi trong lòng người.
2.1 Bài thơ Hồ Chí Minh
Người lính già Đã quyết chiến hy sinh Cho Việt Nam độc lập Cho thế giới hoà bình! Người đã sống nǎm mươi nǎm vũ bão Vì nhân loại Người quyết dâng xương máu Vì giang sơn Người quyết dứt gia đình! Hồ Chí Minh Người đã quyết Mặc phong ba giá tuyết Mặc gươm súng xiềng gông Làm tên quân cảm tử đi tiên phong
Đánh trǎm trận, thề trǎm phen quyết thắng! Bao thất bại dẫu xát lòng cay đắng Hồn vẫn tươi vui, thơm ngát tình đời Bước trường chinh dầu mỏi gối khan hơi Tim gang thép vẫn bừng bừng lửa chiến Cờ đã phất, phải gương cao quyết tiến! Người xông lên Và cả đoàn quân, thừa huyết khí thanh niên Rập bước tiến bên người Cha anh dũng. Tiếng Người thét Mau lên gươm lắp súng! Và cả đoàn quân Đã bao nhiêu nǎm tháng trải phong trần Mắt sáng quắc như gươm trần mã tấu Vụt ào lên quyết hy sinh chiến đấu Diệt cường quyền! Ôi sức mạnh vô biên!
Hồ Chí Minh Hỡi ngọn đuốc thiêng liêng Trên đầu ta, ngọn cờ dân tộc Trǎm thế kỷ trong tên Người: Ái Quốc Bạn muôn đời của thế giới đau thương! Chúng tôi đây Lớp con cháu trên đường Gươm tuốt vỏ, súng cầm tay, xốc tới Ngọn cờ đỏ sao vàng bay phấp phới Nước non Hồng vang dội Tiến quân ca
Hồ Chí Minh Người trẻ mãi không già!
26/8/1945
2.2 Bài thơ Bác ơi
Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa... Chiều nay con chạy về thăm Bác Ướt lạnh vườn rau, mấy gốc dừa!
Con lại lần theo lối sỏi quen Đến bên thang gác, đứng nhìn lên Chuông ôi chuông nhỏ còn reo nữa? Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn!
Bác đã đi rồi sao, Bác ơi! Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời Miền Nam đang thắng, mơ ngày hội Rước Bác vào thăm, thấy Bác cười!
Trái bưởi kia vàng ngọt với ai Thơm cho ai nữa, hỡi hoa nhài! Còn đâu bóng Bác đi hôm sớm Quanh mặt hồ in mây trắng bay...
Ôi, phải chi lòng được thảnh thơi Năm canh bớt nặng nỗi thương đời Bác ơi, tim Bác mênh mông thế Ôm cả non sông, mọi kiếp người.
Bác chẳng buồn đâu, Bác chỉ đau Nỗi đau dân nước, nỗi năm châu Chỉ lo muôn mối như lòng mẹ Cho hôm nay và cho mai sau...
Bác sống như trời đất của ta Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa Tự do cho mỗi đời nô lệ Sữa để em thơ, lụa tặng già.
Bác nhớ miền Nam, nỗi nhớ nhà Miền Nam mong Bác, nỗi mong cha Bác nghe từng bước trên tiền tuyến Lắng mỗi tin mừng, tiếng súng xa.
Bác vui như ánh buổi bình minh Vui mỗi mầm non, trái chín cành Vui tiếng ca chung hoà bốn biển Nâng niu tất cả, chỉ quên mình.
Bác để tình thương cho chúng con Một đời thanh bạch, chẳng vàng son Mong manh áo vải hồn muôn trượng Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.
Ôi Bác Hồ ơi, những xế chiều Nghìn thu nhớ Bác biết bao nhiêu! Ra đi, Bác dặn: “Còn non nước...” Nghĩa nặng, lòng không dám khóc nhiều.
Bác đã lên đường, theo tổ tiên Mác - Lê-nin, thế giới Người Hiền Ánh hào quang đỏ thêm sông núi Dắt chúng con cùng nhau tiến lên!
Nhớ đôi dép cũ nặng công ơn Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn Xin nguyện cùng Người vươn tới mãi Vững như muôn ngọn dải Trường Sơn.
6/9/1969
2.3 Bài thơ Vui bất tuyệt
Vui quá đêm nay Ta nhảy ta bay Trong lòng Hà Nội Biển sống trào lên thành đại hội Muôn màu vũ trụ kết hoa đăng Xôn xao mặt đất, trăng là trăng Chảy xiết Ngân Hà, muôn sao vàng rực Mặt trời đỏ huyền kỳ mọc lên, ôi náo nức Nhạc nhân gian cuồn cuộn bốc hồng trần!
Ta đi đây, là trăm vạn thiên thần Chiều chiến thắng phá tan quân quỷ sứ Ta đi dưới bốn nghìn năm lịch sử Đêm nay tràn hoa đỏ nhuỵ vàng tươi
Ta đi đây, với thế kỷ hai mươi Mạch suối trẻ trong dòng người vô địch! Ta đi tới, biết đâu là tuyệt đích? Người cuốn lôi ta, ta cuốn lôi người Đi đi hoài, đi mãi, anh em ơi Đây cuối đất hay đầu trời chẳng biết!
Ta hát suốt đêm nay vui bất tuyệt Trống rung tim ta đập nhịp bồn chồn Đầu ta qua lớp lớp khải hoàn môn Hồn ta chạy sáng ngời trên ngọn đuốc Lòng ta múa lồng lên theo đám rước Ta xông lên trời với pháo thăng thiên Bay bay lên, hỡi đôi cánh thần tiên Đôi cánh mở của đất trời giải phóng!
Kỷ niệm 2/9/1946
2.4 Bài thơ Trên miền Bắc mùa xuân
Tôi chạy trên miền Bắc Hớn hở giữa mùa xuân Rạo rực muôn màu sắc Náo nức muôn bàn chân.
Đường nhựa dài óng ả Đồng chiêm mạ xanh rờn Ga mới hồng đôi má Cầu mới thơm mùi sơn.
Bà con đi đâu vậy Vui hơn cả hội hè? Trống đánh cờ bay dậy Sôi sục khắp đồng quê.
Đi đi ra trường đấu Quật địa chủ cường hào! Ruộng đất, ta làm chủ Chấp chới đỏ cờ sao.
Đi đi ra chống hạn Thay trời, ta làm mưa Vui sao tiếng nước lên đồng cạn Vui sao tiếng hát trên đồng bừa!
Tôi đi dưới nắng trưa Mùa xuân ấm áp Nghe hơi thở của đồng quê mập mạp Bãi phù sa xanh mượt ngô non Những đàn trâu Việt Bắc béo tròn Đủng đỉnh về xuôi quê hương mới lạ. Rực rỡ những làng vàng tươi mái rạ Gạch mới nung, đá trắng chất bên đường Khói lò bay quanh những phố phường Sắt sáng chói những bể dầu xưởng máy Và trường học đã mọc lên từng dãy…
Sướng vui thay, miền Bắc của ta! Cuộc sống tưng bừng đổi sắc thay da. Ta nghe rõ: Mỗi giờ mỗi phút Cả đất nước ta tiến lên vùn vụt Như cỗ xe trăm mã lực khổng lồ Mà bàn tay thần diệu của Bác Hồ Cầm chắc lái, bay trên đường vạn dặm Đường gai góc đang nở đầy hoa thắm…
Giữa mùa xuân, vững bước tới tương lai Tôi vui đi, mê mải… một... hai Giật mình nghe tiếng còi dài gióng giả Trên đường sắt, chuyến tàu trưa hối hả Chạy về Nam. Như một đạo quân Chuyển rầm rầm trên miền Bắc mùa xuân.
5/2/1956
2.5 Bài thơ Mừng bạn, mừng ta
Chưa phải tết. Mà hoa đào rộ nở Ào ào Xuân. Hớn hở từng giờ Xứ sở mình lạ thật. Cứ như mơ Đã biết trước, vẫn bất ngờ vui tới.
Lụt bắc lụt nam. Máu đầm biên giới Tay chống trời. Tay giữ nước. Căng gân Chẳng hề chi. Cách mạng đâu cần Lòng sẵn mở. Và chân sẵn bước Cho ngày mai nay, rộn ràng cả Nước Mở hội mừng Xuân. Mừng bạn. Mừng ta. Quên hết cực rồi. Trời đất đầy hoa Bữa rau muối, mà mặt người rạng rỡ.
Chúng con lại đến nơi Người ở Bác Hồ ơi! 79 xuân này Như Người hằng sống vậy, đâu đây Thế là tốt. Người vui, bảo thế.
Ba khúc sông, chung một dòng Tựa lưng nhau, cùng cội rễ Tổ ba người, dời non lấp bể Chào Ngày mai, nam bắc tây đông!
13/1/1979
Xem thêm: Thơ Xuân Quỳnh: gợi nhớ, gợi thương khiến người đọc vấn vương mãi không thôi!
3. Thơ Tố Hữu về tình yêu
Tình yêu trong thơ của Tố Hữu được trải rộng khắp nơi, cho cả người và cả những điều xung quanh. Đọc những bài thơ Tố Hữu về tình yêu, chúng ta sẽ hiểu thêm về những mảnh đời trong thời đại máu lửa đã qua nhưng vẫn lạc quan, mạnh mẽ, yêu đời.
3.1 Bài thơ Lạnh lùng
Tặng những trẻ em bơ vơ, chưa bao giờ sung sướng
Với gió bắc, đi về rét mướt, Nương chuối già nghe lạnh sẽ rùng mình Vài chim quen thưa thớt ở đầu cành Còn lưu luyến ngày tàn trong nắng yếu...
Tìm chi em, trong sương chiều thất thểu, Chân ngại ngùng e lạnh của ngày đông, Chờ chi em mà vơ vẩn buồn trông Cây xơ xác chìa tay khô gầy gỏ?
Em run rẩy thầm nghe trong tiếng gió, Mùa thu qua, qua hết những tình thương Mà tim em khao khát lượm trên đường!! Rồi đây... lạnh, đây mưa và lặng lẽ, Em sẽ bước, mình em, trong vắng vẻ, Còn ai đâu, ái ngại, đứng nhìn em, Còn ai đâu buông nhẹ một lời êm? Cửa gài then sẽ thờ ơ chẳng mở, Như bao cửa lòng khô không hé nữa!
Biết chăng em, hỡi bạn chơ vơ! Anh từng phen ngừng bước thẫn thờ Chạnh lòng tưởng chốn phương trời xa vắng Một tấm lòng yêu thương trong yên lặng!
3.2 Bài thơ Mồ côi
Con chim non rũ cánh Đi tìm tổ bơ vơ Quanh nẻo rừng hiu quạnh Lướt mướt dưới dòng mưa.
Con chim non chiu chít Lá động khóc tràn trề Chao ôi buồn da diết Chim ơi biết đâu về.
Gió lùa mưa rơi rơi Trên nẻo đường sương lạnh Đi về đâu em ơi Phơi thân tàn cô quạnh!
Em sưởi trong bàn tay Cho lòng băng giá ấm Lìa cành lá bay bay Như mảnh đời u thảm!
Con chim non không tổ Trẻ mồ côi không nhà Hai đứa cùng đau khổ Cùng vất vưởng bê tha
Rồi ngày kia rã cánh Rụi chết bên đường đi... Thờ ơ con mắt lạnh Nhìn chúng: “Có hề chi!”
Huế, tháng 10/1937
3.3 Bài thơ Xuân lòng
Nắng xuân tưới trên thân dừa xanh dịu Tàu cau non lấp loáng muôn gươm xanh Ánh nhởn nhơ đùa quả non trắng phếu Và chảy tan qua kẽ lá vườn chanh.
Gió nhè nhẹ, hương cỏ cây nhè nhẹ Thoảng bay lên, hương mạ dưới đồng xa Tự đâu đó, hương muôn hoa mới hé Như khói trầm từ đỉnh rộng bao la.
Hơi xuân ấm trả cho trời đất lặng Tiếng reo ca nhí nhảnh và ngây thơ Của đàn sáo say phơi mình dưới nắng Chim nghệ vàng rỉa cánh trên nhành tơ...
Xuân trong sáng, xuân thơm, xuân ríu rít Nhưng xuân đâu tươi đẹp, không xuân lòng? Ôi xuân nay chỉ là xuân lạnh chết Trong buồn đau phẫn uất của công nông!
Xuân nay chỉ một mùa tang đẫm máu Lòng người đang thét nỗi bi ai Đứng phắt dậy! Hỡi muôn hồn phấn đấu Phá bất bình, mưu sống cho ngày mai...
Rồi xuân ấy, cả nhân quần vui vẻ Nắm tay nhau, tuy khác tiếng, màu da Dẫm chân lên những núi sông chia rẽ Và ôm nhau thân ái, cùng vang ca.
Xuân 1938
3.4 Bài thơ Con chim của tôi
Nó chết rồi, con chim của tôi Con chim sẻ sẻ mới ra đời! Hôm qua nó hãy còn bay nhảy Chỉ một ngày giam, đã chết rồi!
Tôi muốn cô đơn dịu bớt sầu Nên tôi yêu nó, có gì đâu! Tình thương vô ý gây nên tội Tôi đã tù, sao bắt nó tù?
Sao nỡ dù trong giây phút thôi Bắt con chim nhỏ hận câm lời Sao không trả nó về mây gió Cho nó say sưa uống ánh trời?
Tôi dẫu dành cơm mớm nó ăn Đủ làm sao được: thiếu không gian! Sao tôi không hiểu, sao không hiểu? Để tội tình chưa, nó chết oan!
Xà lim số 1, lao Thừa Thiên
Tháng 5/1939
3.5 Bài thơ Một tiếng rao đêm
Ai ăn bánh bột lọc không? Tiếng rao sao mà ướt lạnh tê lòng! Không phải giọng của một hầu đứng tuổi Cao thánh thót hay rồ khan gió bụi Đây âm thanh của một cổ non tơ Mà giây ngân còn vương vấn dại khờ Trên môi mỏng hãy thơm mùi sữa mẹ. Tiếng rao nhỏ của một em gái bé Không vang lâu, chỉ vừa đủ rao mời Mà giọng còn non quá, yếu dần hơi Nên cái bánh nửa chừng ra cái bén Thôi cũng được, tiếng em vừa ngon đến Rao đi em, kẻo nữa quá khuya rồi...
Anh nằm nghe qua cửa khám, xa xôi Tiếng em bước trên đường đêm nho nhỏ Nhưng cũng đủ cho lòng anh lắng rõ. Anh thấy em, mình gió thổi nghiêng nghiêng Như cây dương liễu nhỏ tóc chưa viền Manh áo mỏng che không kín ngực Đầu không nón, bụi sương thầm chấm ướt Đuôi tóc chuôi chừng bảy tám năm thôi! Ấy chân em leo lên bước đường đời Ngày tháng đó trong mủng vài chục bánh. Gia tài đó, mấy đồng xu mỏng mảnh, Biết bao giờ mà sướng được em ơi! Có ai thương một com bé giữa trời Mà thương nữa, cũng đôi người lơ đễnh Kêu em lại, mua cho vài chiếc bánh Trả vài xu và thoa má, ngọt ngào “Ồ cái con bé nó mới ngoan sao Chừng ấy tuổi đã làm ăn bán dạo!”
Và con bé đi rồi, tình mới đậu Chưa nồng trên lòng khách, đã phôi pha Theo dáng hình sương khuất, tiếng rao xa...
Xà lim Quy Nhơn
Tháng 11/1941
3.6 Bài thơ Tương thân
Tôi gặp bà con mới một lần Mà sao lòng đã thấy yêu thân Như quen biết tựa ngày xưa ấy Mỗi mặt phong trần, một nét nhăn.
Ở cũng bàn tay đã nắm qua Ngón tay gân guốc nhám chai da Cũng mùi lưng khét quen mưa nắng Cũng những lời quê ý thiệt thà.
Thôi kể làm chi nỗi đoạn trường Sau ruồng tre ấy, chốn quê hương Tháng ngày chát cổ cơm khoai sắn Rách rưới lều che tạm gió sương
Hiểu nhau rồi, hiểu lắm bạn ơi Chừ đây, không đợi nói lên lời Tay cầm tay với lòng chung một Mau xúm lưng nhau dựng lại đời.
Tháng 9/1942
3.7 Bài thơ Tình khoai sắn
Ngày xưa khoai sắn sống lang bang Bãi cát nghèo khô, mé núi hoang Như chẳng đòi chi, hồn giản dị Quanh năm bè bạn, chị em làng
Một bữa, cờ son lên đổi ngôi Sao thiêng nghiêng xuống những lưng đồi Sắn khoai hăm hở về dinh chiếm Quyền sống trên miền rối cỏ hôi
Rồi từ hôm đó, bọc hoàng cung Lớp lớp khoai xanh mượt vạn vồng Lòng đất kiêu kiêu nghe nặng củ Khách dừng âu yếm, ngẩn ngơ trông…
Khoai mãn mùa đi, đến sắn về Say màu hương mới, dậy hồn quê Rướn thân lên trải ngàn tay rộng Như những chàng trai đón bốn bề
Những buổi mai hường, nắng mới tinh Bên đường sương mát, lá rung rinh Ta đi trong gió thơm khoai sắn Lòng nhẹ, vui vui, bát ngát tình…
1946
Xem thêm: Top 15+ bài thơ Song thất lục bát hay, nên đọc một lần trong đời!
4. Thơ Tố Hữu về người lính
Trong những ngày phải sống cùng tiếng súng, tiếng bom, người chiến sĩ đã hi sinh biết bao điều. Đọc thơ Tố Hữu về người lính, cho ta nhiều hơn những cảm nhận về họ - người đã ngã xuống để bảo vệ cho độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam.
4.1 Bài thơ Hồn chiến sĩ
Em hãy vặn dây đàn lên tí nữa Và hãy cao giọng hát khúc sầu bi! Đưa ngón tay nhỏ mềm, em hãy lựa Tiếng đàn sao cho nức nở lâm ly!
Em không khóc, nhưng sao anh muốn khóc Em không than, anh lại những buồn đau Con chim non không đợi chờ cánh mọc Cơ khổ em mới ngần ấy tuổi đầu!
Vui sao được, hở em, thân gầy gõ Ôm đàn đi, chưa vững trên đường mòn Trí vẩn vơ nghĩ đến đàn em nhỏ Vây quan giường mẹ ốm ngóng chờ con!
Trẻ nhà sang nô đùa trong bóng mát Em lạnh lùng nhìn chúng, bước chân qua Em mạnh bạo chống bất công tàn ác Không cầu xin, không cất tiếng kêu ca.
Em sẵn có linh hồn người chiến sĩ Ngạo nghễ cười với nắng sớm sương đêm Buông tiếng dây não nùng, em mai mỉa Cả một thời, dưới ách nặng nằm im!
Huế, tháng 4/1938
4.2 Bài thơ Trưa tù
Đây thu gọn giữa thành cao bưng bít Một mùa hé vây riết một hồn thơ Mặt trời lên trên những ngọn bàng tơ Bóng thưa thớt từ từ thu ngắn lại Người hàng xứ về lao đi lải rải Áo quần lam rách rưới dáng bơ phờ Múc gió vàng trong những nón vàng khô Và uể oải hắt vào lưng khét cháy Mồ hôi. Mệt. Môi không buồn mấp máy Mắt đờ cay sợ nắng khép lim dim Mà ngoài sân, tất cả cũng im lìm: Buồn không gió, hai hàng cây đứng ngủ Đàn vịt nhỏ nằm ngây trên liếp cỏ Đôi bồ câu trốn nắng dưới bờ mương Đằng xa kia, nắng gắt dọc chông tường Người lính đứng, gục đầu trên vọng gác.
Lao Thừa Thiên, tháng 5/1939
4.3 Bài thơ Dậy lên thanh niên
Lời Tổ quốc
Hỡi những con khôn của giống nòi Những chàng trai quý, gái yêu ơi! Bâng khuâng đứng giữa đôi dòng nước Chọn một dòng hay để nước trôi?
Hỡi những con khôn của giống nòi Đã từng đau tự thuở trong nôi Đã từng thấy Mẹ lăn trong máu Lệ đã chua cay ngấm nụ cười.
Mẹ đã vì con khổ vạn đời Hận thù đế quốc quyết khôn nguôi Còn chi đâu nữa nuôi con lớn Vú Mẹ giờ đây cạn sữa rồi!
Há để ai bênh vực lợi quyền Dậy lên, tất cả những thanh niên! Dậy lên, hỡi những linh hồn thép Dân tộc lưu đây vạn tập truyền!
Phất ngọn cờ lên, tung bước lên Với kho hùng khí của thanh niên Vang lừng mặt trận rung trăm trống Cách mạng quân ta cướp chính quyền!
Cờ tự do bay rợp chiến đài Bốn phương trời đỏ rực tương lai Dậy lên, hỡi những linh hồn trẻ Máu của con yêu nhuộm thắm đời!
Tháng 5/1940
4.4 Bài thơ Người lính đêm
Đêm nay sương xuống phủ trăng mờ Anh lính ngoài kia đi vẩn vơ Lao ngủ mà anh còn thức đó Với sương từng giọt, gió từng tờ.
Thỉnh thoảng dừng chân giữa lối đêm Nghiêng nghiêng tai mỏng lắng im lìm Lá bàng nhẹ nhẹ gieo đôi tấm Như mảnh hồn qua, động vách thềm.
Anh tạm yên lòng trong phút giây Tréo chân đứng tựa góc tường đây Tì tay lên súng xuôi vai nặng Rồi gục đầu trong tiếng ngáp dài.
Không ngủ nhưng mà thức với ai? Anh lim dim mắt rát cay hoài Nghĩ gì không biết sau đôi mí Anh có buồn không, anh lính ơi?
Có lẽ, nên anh mới dối mình Vờ vui lên huýt gió thanh thanh Nhưng lòng kia chỉ thêm ngao ngán Buồn lại thêm buồn, anh lặng thinh
Rồi lại mênh mông tiếng ngáp dài Chán chường uể oải trút lên vai Vẩn vơ anh lại lê từng bước Chẳng biết mơ chi, lặng ngó trời?
Xà lim Quy Nhơn
Tháng 6/1941
4.5 Bài thơ Người về
Rồi một hôm nào cởi áo xanh Hết cùm hết xích hết roi canh Nghiêng vai trút nhẹ đời giam cấm Anh trở về anh của gia đình
Đây nẻo làng quen tự bé thơ Tre thân ngoắt ngọn ý mong chờ Mái nhà ai khói lam lên đó Có phải nhà anh những thuở xưa?
Có lẽ con anh lớn lắm rồi Chúng cương đùa nghịch hét vang cươi Anh về, chắc chúng ngừng vui lại Bỡ ngỡ rồi la: “Cha! Cha ơi!”
Và vợ anh đương thổi lửa chiều Run mừng quẳng đũa bỏ nồi niêu Đôi hàng tóc xoã tung không búi Ôm lấy anh mà khóc giận yêu.
Nhưng ngõ nhà xưa đã tới đây Cột sơn đã đuổi liếp tre gầy Bảng mờ ai khắc tên lên đó? Anh thấy sao như kẻ lạc loài.
Chân muốn vô song lại ngập ngừng Chó nhà đâu đã sủa người dưng Anh nhìn len lét vườn cau mới Và tấm bình phong đứng lạnh lùng.
Không, chính xưa anh ở chốn này Tre già còn đó, miếu còn đây Lòng bâng khuâng mãi ôn ngày cũ Chợt tiếng người đâu: “Chú hỏi ai?”
Anh hỏi nhà anh - “Không phải đây!” Rồi thôi quay đóng cửa then gài Để ngoài sương gió chiều nghe lạnh Bên khóm tre già, khách đứng ngây…
Tháng 9/1941
4.6 Bài thơ Chiếc áo xanh
Em lại nhuộm cho anh Chiếc áo màu lá xanh Vì em ơi chiến tranh Không chịu màu áo trắng.
Anh lại đi mưa nắng Súng trên vai lên đường Với màu xanh chiến thắng Của miền Nam yêu thương
Giữa bom rơi đạn nổ Những ngày đêm chiến trường Anh sẽ quên gian khổ Với màu xanh quê hương
Áo em nhuộm cho anh Dù rách lành vẫn ấm Vẫn tươi mãi màu xanh Của tình yêu đằm thắm...
21/10/1965
4.7 Bài thơ Bài ca lái xe đêm
Khi mặt trời xuống núi Anh em ơi lên đường Ta băng qua cát bụi Ta xông ra chiến trường!
Xe ta quý ta yêu Ôi chiếc xe đồng chí Cùng ta lăn sớm chiều Cùng ta đi đánh Mỹ!
No chưa con ngựa chiến! Ta mặc lá cho mày Mau mau lên tiền tuyến Chạy cho khoẻ cho hay!
Kéo cho nhanh pháo này Chở cho đầy đạn đến! Bộ đội ta đêm ngày Đợi bàn tay tiếp viện!
Mang thêm dầu thêm sắt Mang thêm thuốc thêm phân Cho núi ta đánh giặc Cho đồng ta nuôi quân
Đừng quên giấy quên kim Cho các em các chị Và cho những trái tim Những thư tình chung thuỷ...
Ôi chiếc xe vận tải Ta cầm lái đi đây Nặng biết bao ơn ngãi Quý hơn bao vàng đầy!
Xe ơi cùng ta bay Dù mưa bom bão đạn Ta lấy đêm làm ngày Ta cùng cây làm bạn
Xe đi trong đêm tối Dù đường lạ đường quen Xe đi khôn lạc lối Có mắt ta làm đèn.
Ta qua sông qua suối Ta qua núi qua đèo Lòng ta vui như hội Như cờ bay gió reo
Ơi này anh xung phong Ơi này o du kích Có nghe thấy gì không? Chuyện chi mà rúc rích!
Cảm ơn các đồng chí Cho tôi mau sang phà Hôm nay mừng thắng Mỹ Xin hát tặng bài ca...
31/10/1965
Đọc thơ Tố Hữu cho ta cảm nhận sâu sắc về tình yêu nước cũng như lòng nhiệt thành luôn sôi sục trong trái tim ông. Thơ Tố Hữu ghi lại từng chặng đường mà tác giả đã gắn bó với sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Đọc những bài thơ ấy, chúng ta càng tự hào và yêu hơn những người chiến sĩ đã hy sinh anh dũng vì độc lập, tự do cho dân tộc.
Sưu tầm Nguồn ảnh: Internet
