Trong cuộc trò chuyện với tôi, có một người mà ông Thọ nhắc đến với tất cả sự yêu kính. Đó là bà Melba Hernández Rodríguez del Rey (28/7/1921 - 9/3/2014), bạn chiến đấu thân thiết của lãnh tụ Cuba Fidel Castro, người dành tình cảm đặc biệt cho Việt Nam và tham gia tích cực vào các hoạt động ủng hộ cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc của nhân dân ta. Bà Melba là Chủ tịch đầu tiên của Ủy ban Đoàn kết với Miền Nam Việt Nam (thành lập năm 1963).
Tháng 10/1968, ông Thọ được cử làm phiên dịch cho bà Melba trong chuyến thăm khu ký túc xá của lưu học sinh Việt Nam tại Siboney, La Habana. Ông kể lại, bà Melba luôn quan tâm, yêu quý và đối xử với sinh viên Việt Nam như người thân trong gia đình. "Không chỉ là phiên dịch viên, tôi còn là nhân chứng của tình hữu nghị nồng ấm giữa Việt Nam và Cuba, đặc biệt là tình cảm thương mến mà 'mẹ Melba' dành cho sinh viên Việt Nam", ông chia sẻ.
Đặc biệt, ông vẫn nhớ rất rõ những cuộc gặp gỡ, dù ngắn ngủi, với Chủ tịch Cuba Fidel Castro. Lần đầu tiên ông được gặp vị lãnh tụ Cuba là vào tháng 9/1969, khi nhân dân Việt Nam đang chịu mất mát to lớn trước sự ra đi của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong những ngày đau thương đó, không chỉ người dân Việt Nam, mà cả lãnh đạo và nhân dân Cuba cũng cùng chia sẻ niềm tiếc thương vô hạn. Chủ tịch Fidel Castro cùng nhiều đồng chí lãnh đạo cấp cao của Cuba đã đích thân đến viếng tại Đại sứ quán Việt Nam ở La Habana. Ông Thọ hồi tưởng lại trong niềm xúc động:
"Tôi là người phụ trách tiếp đón, đồng thời được lắng nghe những chia sẻ chân thành và sâu sắc của Chủ tịch Fidel Castro. Tôi nhớ mãi hình ảnh vị lãnh tụ với phong thái vô cùng giản dị, ánh mắt đầy nhiệt huyết, cùng những câu nói xúc động về Bác Hồ và về tình cảm sâu sắc dành cho Việt Nam".
Sau này, trên cương vị Tham tán Chính trị Đại sứ quán Việt Nam tại Cuba, ông Thọ càng thêm gắn bó với đất nước này, không chỉ vì công việc ngoại giao mà còn bởi những kỷ niệm cá nhân sâu sắc. Thời gian trôi qua, tình yêu dành cho Cuba vẫn luôn đậm sâu, theo ông trên mọi hành trình sau đó, từ Mexico, Nicaragua đến Angola, và được ông gửi gắm vào những bài thơ như một cách lưu giữ ký ức không chỉ của riêng ông, mà còn là tiếng lòng chung của bao thế hệ Việt Nam từng gắn bó với Cuba.
