Đề bài: Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận về hình ảnh mẹ Lê trong đoạn trích:
“Nhà mẹ Lê là một gia đình một người mẹ với mười một người con. Bác Lê là một người đàn bà nhà quê chắc chắn và thấp bé, da mặt và chân tay răn reo như một quả trám khô. Khi bác mới đến phố, ai ai cũng chú ý đến đám con của bác: mười một đứa, mà đứa nhớn mới có mười bảy tuổi! Đứa bé nhất hãy còn bế trên tay. Mẹ con bác ta ở một căn nhà cuối phố, cái nhà cũng lụp xụp như những căn nhà khác. Chừng ấy người chen chúc trong một khoảng rộng độ bằng hai chiếc chiếu, có mỗi một chiếc giường nan đã gẫy nát. Mùa rét thì giải ổ rơm đầy nhà, mẹ con cùng nằm ngủ trên đó, trông như một cái ổ chó, chó mẹ và chó con lúc nhúc. Đối với những người nghèo như bác, một chỗ ở như thế cũng tươm tất lắm rồi. Nhưng còn cách kiếm ăn? Bác Lê chật vật, khó khăn suốt ngày cũng không đủ nuôi chừng ấy đứa con. Từ buổi sáng tinh sương, mùa nực cũng như mùa rét, bác ta đã phải trở dậy để đi làm mướn cho những người có ruộng trong làng. Những ngày có người mướn ấy, tuy bác phải làm vất vả, nhưng chắc chắn buổi tối được mấy bát gạo và mấy đồng xu về nuôi lũ con đói đợi ở nhà. Đó là những ngày sung sướng. Nhưng đến mùa rét, khi các ruộng lúa đã gặt rồi, cánh đồng chỉ còn trơ cuống rạ dưới gió bấc lạnh như lưỡi dao sắc khía vào da, bác Lê lo sợ, vì không ai mướn bác làm việc gì nữa. Thế là cả nhà nhịn đói. Mấy đứa nhỏ nhất, con Tý, con Phún, thằng Hy mà con chị nó bế, chúng nó khóc lả đi mà không có cái ăn. Dưới manh áo rách nát, thịt chúng nó thâm tím lại vì rét, như thịt con trâu chết. Bác Lê ôm ấp lấy con trong ổ rơm, để mong lấy cái ấm của mình ấp ủ cho nó.”
(Trích Nhà mẹ Lê, tuyển tập Thạch Lam, NXB Văn học, 2025, trang 28, 29)
1. Mở đoạn: Giới thiệu tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị luận: Thạch Lam đã xây dựng thành công nhân vật mẹ Lê với những phẩm chất cao quý.
2. Thân đoạn
*Cảm nhận về hình ảnh mẹ Lê:
+ Ngoại hình: là một người đàn bà nhà quê chắc chắn và thấp bé, da mặt và chân tay răn reo như một quả trám khô
-> Qua ngoại hình mẹ Lê hiện lên thật khắc khổ
+ Hoàn cảnh, số phận: Mẹ Lê là người phụ nữ nghèo khổ, có số phận đáng thương: đông con, nghèo đói.
+ Phẩm chất, tính cách: Mẹ Lê là người phụ nữ giàu tình yêu thương và đức hi sinh: mẹ Lê âm thầm chịu đựng gian khổ, dù cực đến đâu cũng không kêu ca, âm thầm chịu đói, chịu rét để nuôi con.
*Nghệ thuật xây dựng nhân vật mẹ Lê:
- Nhân vật được khắc họa trên những phương diện ngoại hình, cử chỉ, miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc để làm nổi bật tính cách và số phận nhân vật.

- Ngôn ngữ mộc mạc, giản dị
*Nhận xét, đánh giá, liện hệ, mở rộng
- Qua hình ảnh mẹ Lê, truyện phản ánh bức tranh cuộc sống khốn khó của những người dân phố chợ nghèo trước cách mạng.
- Truyện ngợi ca, trân trọng vẻ đẹp của người phụ nữ giàu tình yêu thương và đức hi sinh, tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt.
- Bức tranh gia đình mẹ Lê cùng nhau chịu đựng, chăm lo lẫn nhau trong cảnh cùng cực là điển hình cho tình cảm gia đình và sự thân thiết của những người dân nông thôn Việt Nam trước cách mạng.
- Liên hệ đến hình ảnh Chị Dậu trong tác phẩm “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố
3. Kết đoạn: Khẳng định lại hình ảnh mẹ Lê và giá trị, sức sống của mẹ.
Trong đoạn trích của Thạch Lam, nhân vật mẹ Lê hiện lên như một biểu tượng đẹp đẽ của người phụ nữ Việt Nam nghèo khổ nhưng giàu đức hi sinh. Tác giả đã khắc họa mẹ Lê với ngoại hình “chắc chắn và thấp bé”, làn da “răn reo như quả trám khô” - những chi tiết miêu tả mộc mạc nhưng chân thực đã cho thấy cuộc đời lam lũ, đầy khổ cực của mẹ. Mẹ Lê có số phận đáng thương: nghèo đói, đông con, cuộc sống luôn vây quanh bởi những thiếu thốn. Thế nhưng, ẩn sau dáng vẻ ấy là một tấm lòng mẹ bao la. Mẹ chịu đói, chịu rét, âm thầm gánh vác mọi vất vả để các con được sống, được lớn lên. Sự hi sinh lặng lẽ ấy khiến hình ảnh mẹ Lê trở nên vô cùng cảm động và trân trọng. Bằng ngôn ngữ giản dị, tinh tế và cách miêu tả tâm lí nhân vật đầy thấu hiểu, Thạch Lam đã dựng nên thành công hình tượng người mẹ nghèo mà cao đẹp. Qua đó, tác phẩm không chỉ phản ánh hiện thực cuộc sống cơ cực của những người dân nghèo trước Cách mạng mà còn ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng, giống như hình ảnh chị Dậu trong “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố. Mẹ Lê vì thế mà mãi sống trong lòng người đọc như một vẻ đẹp nhân văn sâu sắc và bền bỉ.
Link nội dung: https://itt.edu.vn/index.php/cam-nhan-ve-nhan-vat-me-le-a32482.html