Những Bài Thơ Về Trẻ Em: Kho Tàng Cảm Xúc Và Giáo Dục Cho Bé

Trẻ em như những trang giấy trắng, cần được viết lên bằng những nét đẹp đẽ, trong trẻo và ấm áp. Trong hành trình đó, thơ ca đóng một vai trò vô cùng đặc biệt. Những bài thơ về trẻ em không chỉ là lời vần điệu vui tai, mà còn là chiếc cầu nối đưa bé đến với thế giới tình cảm, tri thức và nhân cách. Từ những vần thơ giản dị, hình ảnh quen thuộc, trẻ học được cách yêu thương, biết ơn, tò mò khám phá và trân trọng cuộc sống xung quanh mình.

Có thể bạn quan tâm: Cách Làm Sân Khấu Bằng Bìa Cát Tông: Hướng Dẫn Chi Tiết, Mẹo Hay Và Ứng Dụng Thực Tế

Tác Dụng Toàn Diện Của Thơ Ca Đối Với Trẻ Em

Việc đọc thơ cho bé nghe hàng ngày là một hoạt động giáo dục toàn diện, mang lại nhiều lợi ích to lớn:

• Phát Triển Ngôn Ngữ: Thơ với nhịp điệu, vần điệu giúp bé làm quen với âm thanh, từ vựng, từ đó phát triển khả năng phát âm, giao tiếp và cảm thụ ngôn ngữ một cách tự nhiên.
• Kích Thích Trí Tưởng Tượng: Những hình ảnh ẩn dụ, so sánh trong thơ mở ra một thế giới kỳ diệu, kích thích trí tưởng tượng phong phú, bay bổng của trẻ.
• Giáo Dục Đạo Đức & Tình Cảm: Nhiều bài thơ chứa đựng những bài học nhân văn sâu sắc về tình cảm gia đình, lòng biết ơn, tình yêu quê hương, sự cần cù, lòng trung thực…
• Gắn Kết Tình Cảm Gia Đình: Khoảnh khắc cha mẹ đọc thơ cho con nghe là một hoạt động tương tác tuyệt vời, tạo nên sự gắn bó, gần gũi và ấm áp trong gia đình.
• Rèn Luyện Trí Nhớ: Những bài thơ ngắn gọn, dễ nhớ giúp bé rèn luyện trí nhớ, tăng khả năng tập trung và khả năng ghi nhớ thông tin.

Kho Tàng Những Bài Thơ Kinh Điển Về Trẻ Em

1. Con Cò - Chế Lan Viên

Đây là một trong những bài thơ về trẻ em nổi tiếng và cảm động nhất, khắc họa tình mẫu tử thiêng liêng qua hình ảnh con cò - biểu tượng quen thuộc trong văn hóa dân gian Việt Nam.

Mẹ ơi, con cò bay la… Con cò bay lả… Con cò cổng Phủ…

Con còn bế trên tay Con chưa biết con cò Nhưng trong lời mẹ hát Có cánh cò đang bay:

“Con cò bay la Con cò bay lả Con cò Cổng Phủ Con cò Đồng Đăng…”

Cò một mình, cò phải kiếm lấy ăn Con có mẹ, con chơi rồi lại ngủ

“Con cò ăn đêm Con cò xa tổ Cò gặp cành mềm Cò sợ xáo măng…”

Ngủ yên, ngủ yên, cò ơi, chớ sợ Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng Trong lời ru của mẹ thấm hơi xuân Con chưa biết con cò con vạc Con chưa biết những cành mềm mẹ hát Sữa mẹ nhiều, con ngủ chẳng phân vân

Tại sao bài thơ này đặc biệt?

• Hình ảnh gần gũi: Con cò là hình ảnh quen thuộc, gắn liền với tuổi thơ và làng quê Việt Nam.
• Lồng ghép lời ru: Sự kết hợp giữa thơ và lời ru truyền thống tạo cảm giác ấm áp, thân thuộc.
• Tình mẫu tử thiêng liêng: Bài thơ thể hiện sự che chở, bao bọc vô điều kiện, sẵn sàng hy sinh của người mẹ.

2. Hạt Gạo Làng Ta - Trần Đăng Khoa

Bài thơ có chiều sâu, giúp trẻ em hiểu được giá trị lao động, sự vất vả của người nông dân và tình yêu quê hương qua hình ảnh quen thuộc là hạt gạo.

Hạt gạo làng ta Có vị phù sa Của sông Kinh Thầy Có hương sen thơm Trong hồ nước đầy Có lời mẹ hát Ngọt bùi đắng cay…

Hạt gạo làng ta Có bão tháng bảy Có mưa tháng ba Giọt mồ hôi sa Những trưa tháng sáu Nước như ai nấu Chết cả cá cờ Cua ngoi lên bờ Mẹ em xuống cấy…

Hạt gạo làng ta Có công các bạn Sớm nào chống hạn Vục mẻ miệng gàu Trưa nào bắt sâu Lúa cao rát mặt Chiều nào gánh phân Quang trành quết đất

Hạt gạo làng ta Gửi ra tiền tuyến Gửi về phương xa Em vui em hát Hạt vàng làng ta…

Bài học rút ra:

• Trân trọng lao động: Mỗi hạt gạo đều là kết tinh của mồ hôi, nước mắt và công sức của biết bao con người.
• Yêu quê hương, đất nước: Bài thơ khơi dậy tình yêu với những giá trị truyền thống, với làng quê, với những con người lao động cần cù, chất phác.

3. Đi Học - Minh Chính

Bài thơ miêu tả tâm trạng háo hức, rụt rè và sự trưởng thành đáng yêu của một cô bé lần đầu tiên tự mình đến trường.

Hương rừng thơm đồi vắng, Nước suối trong thầm thì, Cọ xoè ô che nắng, Râm mát đường em đi.

Hôm qua em tới trường, Mẹ dắt tay từng bước. Hôm nay mẹ lên nương, Một mình em tới lớp.

Đường xa em đi về Có chim reo trong lá, Có nước chảy dưới khe Thì thào như tiếng mẹ.

Trường của em be bé, Nằm lặng giữa rừng cây. Cô giáo em tre trẻ, Dạy em hát rất hay.

Mũ rơm thơm em đội, Hương cốm chen hương rừng. Mỗi lần em tới lớp, Hương theo em tới trường…

Điểm nổi bật:

• Cảnh vật thiên nhiên tươi đẹp: Bài thơ khắc họa một bức tranh làng quê nên thơ, gần gũi với môi trường sống của nhiều trẻ em.
• Sự trưởng thành đáng yêu: Em bé đã có thể tự mình vượt qua nỗi sợ, bước đi trên con đường đến trường - một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời.

4. Trăng Ơi… Từ Đâu Đến? - Trần Đăng Khoa

Một bài thơ thể hiện trí tưởng tượng phong phú và tâm hồn trong trẻo của trẻ thơ khi ngắm trăng, đặt ra những câu hỏi ngây thơ nhưng đầy chất thơ.

Trăng ơi… từ đâu đến? Hay từ cánh rừng xa Trăng hồng như quả chín Lửng lơ lên trước nhà

Trăng ơi… từ đâu đến? Hay biển xanh diệu kỳ Trăng tròn như mắt cá Chẳng bao giờ chớp mi

Trăng ơi… từ đâu đến? Hay từ một sân chơi Trăng bay như quả bóng Đứa nào đá lên trời

Trăng ơi… từ đâu đến? Hay từ đường hành quân Trăng soi chú bộ đội Và soi vàng góc sân

Trăng ơi… từ đâu đến? Trăng đi khắp mọi miền Trăng ơi có nơi nào Sáng hơn đất nước em…

Thông điệp:

• Tò mò, khám phá: Trẻ em luôn có một thế giới nội tâm phong phú, luôn tò mò về những điều xung quanh.
• Tình yêu quê hương: Dù bay khắp nơi, trăng vẫn đẹp nhất ở quê hương mình - một cách thể hiện tình yêu đất nước rất riêng của trẻ thơ.

5. Mẹ Và Quả - Nguyễn Khoa Điềm

Một bài thơ sâu sắc, cảm động về tình mẫu tử, thể hiện sự lo lắng, trăn trở của người con khi thấy mẹ già đi và nỗi sợ hãi về sự vô thường của thời gian.

Những mùa quả mẹ tôi hái được Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng Những mùa quả lặn rồi lại mọc Như mặt trời, khi như mặt trăng.

Có thể bạn quan tâm: Cách Cột Tóc Nửa Đầu Cho Tóc Ngắn: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A-z

Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên Còn những bí và bầu thì lớn xuống Chúng mang dáng giọt mồ hôi mặn Rỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi.

Và chúng tôi, một thứ quả trên đời Bảy mươi tuổi mẹ đợi chờ được hái Tôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏi Mình vẫn còn một thứ quả non xanh?

Sức mạnh của bài thơ:

• Suy ngẫm về thời gian: Bài thơ khiến người đọc phải suy ngẫm về sự trôi chảy của thời gian và mối quan hệ mẹ - con.
• Lòng biết ơn sâu sắc: Khơi dậy tình cảm biết ơn, trân trọng những gì mẹ đã làm cho con cái.

Những Bài Thơ Ngắn Gọn, Dễ Nhớ Cho Bé

6. Bàn Chân Của Bé - Phạm Hổ

Bàn chân của bé Đi dép đẹp thêm ra Dép cũng vui thích lắm Theo chân đi khắp nhà.

7. Mẹ Và Cô - Trần Quốc Toàn

Buổi sáng bé chào mẹ Chạy đến ôm cổ cô Buổi chiều bé chào cô Rồi sà vào lòng mẹ

Mặt trời mọc rồi lặn Trên đôi chân lon ton Hai chân trời của con Là mẹ và cô giáo.

8. Con Yêu Mẹ - Xuân Quỳnh

Con yêu mẹ bằng ông trời Rộng lắm không bao giờ hết Thế thì làm sao con biết Là trời ở những đâu đâu

Trời rất rộng lại rất cao Mẹ mong, bao giờ con tới! Con yêu mẹ bằng Hà Nội Để nhớ mẹ con tìm đi

Từ phố này đến phố kia Con sẽ gặp ngay được mẹ Hà Nội còn là rộng quá Các đường như nhện giăng tơ

Nào những phố này phố kia Gặp mẹ làm sao gặp hết! Con yêu mẹ bằng trường học Suốt ngày con ở đấy thôi

Lúc con học, lúc con chơi Là con cũng đều có mẹ Nhưng tối con về nhà ngủ Thế là con lại xa trường

Còn mẹ ở lại một mình Thì mẹ nhớ con lắm đấy Tính mẹ cứ là hay nhớ Lúc nào cũng muốn bên con

Nếu có cái gì gần hơn Con yêu mẹ bằng cái đó À mẹ ơi có con dế Luôn trong bao diêm con đây

Mở ra là con thấy ngay Con yêu mẹ bằng con dế

9. Đếm Sao - Cẩm Nhung

Một ông sao sáng Hai ông sáng sao Ba ông sao sáng Sáng chiếu muôn ánh vàng.

Bốn ông sáng sao Kìa năm ông sao sáng Kìa sáu ông sáng sao trên trời cao.

10. Cô Dạy - Phạm Hổ

Mẹ, mẹ ơi! Cô dạy: Phải giữ sạch đôi tay, Bàn tay mà dây bẩn, Sách, áo cũng bẩn ngay.

Mẹ, mẹ ơi! Cô dạy: Cãi nhau là không vui Cái miệng nó xinh thế Chỉ nói điều hay thôi.

11. Bập Bênh - Nguyễn Lãm Thắng

Bập bênh bập bênh Tôi lên, bạn xuống Trời cao đất rộng Nhịp nhàng thay nhau

Mây ở trên đầu Gió chao dưới đất Nụ cười tít mắt Chở nắng bập bênh

Ai muốn cao lên Thì nên thấp xuống Nụ cười vui sướng Bập bênh bập bênh..

12. Mèo Con Đi Học - Phan Thị Vàng Anh

Hôm nay trời nắng chang chang Mèo con đi học chẳng mang thứ gì Chỉ mang một chiếc bút chì Và mang một mẩu bánh mì con con.

13. Cái Bống - Ca dao

Có thể bạn quan tâm: Top 11 Cách Triệt Lông Chân Vĩnh Viễn Tại Nhà Cho Nữ Hiệu Quả

Cái bống là cái bống bang Khéo sảy khéo sàng cho mẹ mẹ bống nấu cơm Mẹ bống đi chợ đường trơn Bống ra gánh đỡ chạy cơn mưa rào.

14. Hoa Kết Trái - Thu Hà

Hoa cà tim tím Hoa mướp vàng vàng Hoa lựu chói chang Đỏ như đóm lửa.

Hoa vừng nho nhỏ Hoa đỗ xinh xinh Hoa mận trắng tinh Rung rinh trong gió.

Này các bạn nhỏ Đừng hái hoa tươi Hoa yêu mọi người Nên hoa kết trái.

15. Cô Và Mẹ - Phạm Tuyên

Lúc ở nhà mẹ cũng là cô giáo Khi đến trường cô giáo như mẹ hiền Cô và mẹ là hai cô giáo Mẹ và cô ấy hai mẹ hiền.

Những Bài Thơ Cảm Động Về Trẻ Em Mồ Côi

Những bài thơ này không tránh khỏi nỗi buồn, nhưng lại giúp các em và người lớn hiểu được giá trị của tình thương, từ đó biết trân trọng và chia sẻ.

16. Mồ Côi - Tố Hữu

Con chim non rũ cánh Đi tìm tổ bơ vơ Quanh nẻo rừng hiu quạnh Lướt mướt dưới dòng mưa.

Con chim non chiu chít Lá động khóc tràn trề Chao ôi buồn da diết Chim ơi biết đâu về.

Gió lùa mưa rơi rơi Trên nẻo đường sương lạnh Đi về đâu em ơi Phơi thân tàn cô quạnh!

Em sưởi trong bàn tay Cho lòng băng giá ấm Lìa cành lá bay bay Như mảnh đời u thảm!

Con chim non không tổ Trẻ mồ côi không nhà Hai đứa cùng đau khổ Cùng vất vưởng bê tha

Rồi ngày kia rã cánh Rụi chết bên đường đi… Thờ ơ con mắt lạnh Nhìn chúng: “Có hề chi!”

17. Phận Mồ Côi - Văn Tiếp

Thân con khi mới sinh ra Thiếu đi dáng mẹ, bóng cha chẳng còn Người ta ai cũng khinh con Nói con không mẹ, chẳng còn người thân

Ai ai cũng chẳng muốn gần Ăn xin xó chợ, ngủ gần bờ mương Lang thang trên khắp nẻo đường Giữa đêm đói rét chẳng đường nào đi

Nhói lòng lệ đẫm hoen mi Hỏi rằng con có tội gì mẹ ơi? Sao mẹ lại nỡ đánh rơi Để con còm cõi, kiếp người mồ côi

Con mong một tiếng cha ơi! Bây giờ cha vẫn ở nơi chốn nào? Đời này con sẽ ra sao Khi con đói rét cha nào có hay

Ăn xin nhịn đói bao ngày Dầm sương dãi nắng bao ngày lang thang Phận đời con lắm trái ngang Đời này sao quá phũ phàng mẹ ơi!

Đau lòng số kiếp mồ côi Giữa đêm con khóc bùi ngùi xót xa Người ta có mẹ có cha Tình cha, nghĩa mẹ bao la ấm nồng

Còn con quạnh quẽ giữa đông Một bát cơm nóng còn không một lần Gió đông lạnh buốt đôi chân Con đây cần lắm. Con cần tình thương!

Những Bài Thơ Về Trẻ Em Yêu Trường, Lớp Và Đất Nước

18. Quê Hương Tôi - Tế Hanh

Quê hương tôi có con sông xanh biếc Nước gương trong soi tóc những hàng tre Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè Tỏa nắng xuống lòng sông lấp loáng.

Chẳng biết nước có giữ ngày, giữ tháng Giữ bao nhiêu kỉ niệm giữa dòng trôi? Hỡi con sông đã tắm cả đời tôi! Tôi giữ mãi mối tình mới mẻ

Có thể bạn quan tâm: Sữa Rửa Mặt La Roche-posay Có Tốt Không? Review Chi Tiết Các Dòng Phổ Biến

Sông của quê hương, sông của tuổi trẻ Sông của miền Nam nước Việt thân yêu Khi bờ tre ríu rít tiếng chim kêu Khi mặt nước chập chờn con cá nhảy

Bạn bè tôi tụm năm tụm bảy Bầy chim non bơi lội trên sông Tôi giơ tay ôm nước vào lòng Sông mở nước ôm tôi vào dạ

Chúng tôi lớn lên mỗi người mỗi ngả Kẻ sớm khuya chài lưới bên sông Kẻ cuốc cày mưa nắng ngoài đồng Tôi cầm súng xa nhà đi kháng chiến

Nhưng lòng tôi như mưa nguồn, gió biển Vẫn trở về lưu luyến bên sông Tôi hôm nay sống trong lòng miền Bắc Sờ lên ngực nghe trái tim thầm nhắc

Hai tiếng thiêng liêng, hai tiếng “miền Nam” Tôi nhớ không nguôi ánh nắng màu vàng Tôi quên sao được sắc trời xanh biếc Tôi nhớ cả những người không quen biết…

Có những trưa tôi đứng dưới hàng cây Bỗng nghe dâng cả một nỗi tràn đầy Hình ảnh con sông quê mát rượi Lai láng chảy lòng tôi như suối tưới

Quê hương ơi! Lòng tôi cũng như sông Tình Bắc Nam chung chảy một dòng Không gành thác nào ngăn cản được Tôi sẽ lại nơi tôi hằng mơ ước

Tôi sẽ về sông nước của quê hương Tôi sẽ về sông nước của tình thương…

19. Bài Ca Dao - Nguyễn Đình Thi

Việt Nam đất nước ta ơi Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn Cánh cò bay lả rập rờn Mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều.

20. Em Yêu Trường Em - Lan Vương

Em yêu trường em Phượng hồng rực rỡ Bằng lăng tím nở Mắt huyền xuyến xao

Em yêu xiết bao Tiếng chim lảnh lót Sân trường vui nhộn Ríu rít bài ca

Lời cô thiết tha Dạy em bài học Buổi đầu còn khóc Sao giờ thân thương

Em yêu ngôi trường Gió thơm ngào ngạt Nắng vang tiếng hát Ghé xem học bài

Một mai khôn lớn Vẫn ước mơ về Trường học hương quê Mái nhà đầm ấm.

21. Bé Vào Lớp 1 - Đinh Dũng Toản

Sáng nay bé dậy sớm Đến trường cùng má ba Bé được vào lớp 1 Chao ôi thích thích là

Trời mùa thu xanh thẳm Lồng lộng lá cờ bay Sao cái gì cũng đẹp Cũng đáng yêu thế này

Trường trang hoàng lộng lẫy Bạn đông ơi là đông Cô dắt bé vào lớp Trong niềm vui phập phồng

Ôi hôm nay vui quá Bé lên lớp 1 rồi Ngoài kia ba và má Nhìn bé cười thật tươi.

Những Bài Thơ Về Trẻ Em Mẫu Giáo Vui Nhộn, Đáng Yêu

22. Những bài thơ ngắn gọn, dễ nhớ cho bé

• Bài thơ về bàn tay: “Bàn tay bé xinh xinh / Năm ngón như năm anh em / Cùng nhau làm việc vui / Cùng nhau vẫy vẫy chào!”
• Bài thơ về mặt trời: “Mặt trời dậy sớm tinh mơ / Gọi em dậy học, gọi cô dậy dạy / Mặt trời soi sáng khắp nơi / Soi vào trang sách, soi vào nụ cười.”
• Bài thơ về chú bộ đội: “Chú bộ đội đi tuần tra / Giữ cho đất nước ta bình yên / Chú mặc áo màu xanh lá / Chú đi như những vì sao trời.”

Làm Sao Để Đọc Thơ Hiệu Quả Cho Trẻ?

Đọc thơ cho bé nghe là một nghệ thuật, đòi hỏi sự kiên nhẫn, tình cảm và một chút sáng tạo:

• Chọn thời điểm phù hợp: Buổi tối trước khi đi ngủ hoặc buổi sáng khi bé thức dậy là thời điểm lý tưởng để đọc thơ. Không khí yên tĩnh, thư giãn giúp bé dễ dàng tập trung và cảm nhận.
• Thể hiện cảm xúc: Đọc với giọng điệu phù hợp, nhấn nhá ở những chỗ cần thiết. Khi miêu tả con vật, hãy dùng giọng điệu vui tươi; khi miêu tả tình cảm mẹ con, hãy dùng giọng điệu dịu dàng, ấm áp.
• Tương tác: Đặt câu hỏi đơn giản về nội dung bài thơ để bé tư duy và ghi nhớ. Ví dụ: “Con cò bay đi đâu vậy?”, “Mẹ làm gì để con ngủ ngon?”, “Bé có thích đi học không?”.
• Lặp lại: Hãy đọc đi đọc lại những bài thơ bé yêu thích. Sự lặp lại giúp bé học thuộc, cảm nhận sâu sắc hơn và tạo thành thói quen tốt.
• Sử dụng minh họa: Nếu có tranh minh họa, hãy cùng bé xem tranh và liên hệ với nội dung bài thơ. Điều này giúp bé hình dung rõ hơn, tăng hứng thú.
• Tạo thói quen: Hãy biến việc đọc thơ thành một phần trong thói quen hàng ngày của gia đình, như một nghi lễ ấm áp, gắn kết.

Kết Luận

Những bài thơ về trẻ em là một kho tàng văn hóa vô giá, là những món quà tinh thần góp phần hình thành tâm hồn, nhân cách và tình cảm cho các bé. Mỗi vần thơ, mỗi câu chữ đều ẩn chứa một bài học, một cảm xúc, một giá trị sống.

Vihema hy vọng rằng qua bài viết này, bạn đã có thêm một kho tàng thơ ca phong phú để cùng chia sẻ và nuôi dưỡng tình yêu văn học cho trẻ nhỏ. Hãy để thơ ca trở thành người bạn đồng hành thân thiết trong hành trình trưởng thành của con em bạn, giúp các bé lớn lên với một tâm hồn đẹp, một trái tim biết yêu thương và một trí tuệ luôn tò mò, ham học hỏi.