Art-Chill-Tect T.T.B.Chau

Vulcan, vị thần lửa, thần thợ rèn trong thần thoại La Mã, hay chính là phiên bản tương đương với thần Hephaestus trong thần thoại Hy Lạp.

.

1, THẦN THOẠI LA MÃ (ROMAN MYTHOLOGY)

Người La Mã không phải những kẻ ăn cắp các vị thần của người Hy Lạp… hay chí ít là họ cũng có đạo nhái với hình thức tinh vi hơn, chứ không đến nỗi lộ liễu như ta tưởng.

Người La Mã vốn có một hệ thống thần thoại riêng, những vị thần như Jupiter, Juno, Mercury… đã tồn tại sẵn trong hệ thần thoại của họ. Khi giao thoa văn hóa với Hy Lạp, họ nhận thấy có những vị thần của mình có nét tương đồng với các thần Hy Lạp, và họ kết nối những cái tên đó với nhau:

Jupiter = Zeus: nam thần tối cao, thần bầu trời và sấm sétJuno = Hera: nữ thần hôn nhân, gia đình, sinh nởCeres = Demeter: nữ thần mùa màngPluto = Hades: nam thần âm phủNeptune = Poseidon: nam thần biểnVesta = Hestia: nữ thần tổ ấm và ngọn lửa

Venus = Aphrodite: nữ thần tình yêu và sắc đẹpApollo = Apollo: nam thần ánh sáng và nghệ thuậtDiana = Artemis: nữ thần cung thủMinerva = Athena: nữ thần trí tuệ Mars = Ares: nam thần chiến tranhMercury = Hermes: nam thần đưa tin và trộm cắpVulcan = Hephaestus: nam thần lửa và thợ rènBacchus = Dionysus: nam thần rượu nho và lạc thú

(Danh sách đầy đủ bảng tương đồng giữa hai nền thần thoại: https://en.wikipedia.org/wiki/Interpretatio_graeca)

Mục đích của việc kết nối thần thoại, hay còn gọi là ‘Interpretatio graeca’ này không phải để chôm chỉa gì hết, mà là để người La Mã thông hiểu nền văn hóa rất đồ sộ của nước láng giềng. Người Hy Lạp thì kể những câu chuyện rất chi tiết về các vị thần của mình, và thế là người La Mã cũng kể lại những câu chuyện đó, thay bằng tên các vị thần của họ. Chẳng hạn Hy Lạp kể Zeus sinh ra hai anh em sinh đôi Apollo và Artemis, thì La Mã cũng kể là Jupiter sinh ra anh em sinh đôi Apollo và Diana. Thế nên mình mới nói người La Mã cũng có đạo nhái tí chút, dù sao cũng là vì mục đích giao lưu văn hóa :v

Người La Mã vẫn có những vị thần riêng đặc trưng của mình, chẳng hạn như thần Janus (nguồn gốc của tháng January) - vị thần của khởi nguồn và kết thúc, của sự chuyển giao giữa các giai đoạn; thần có hai khuôn mặt, một mặt nhìn về quá khứ, một mặt nhìn về tương lai. Terminus là thần bảo vệ biên giới lãnh thổ, hay Mithras, vị thần có nguồn gốc từ thần thoại Ba Tư, nhưng được các chiến binh La Mã mang về đế chế mình tôn thờ trong các hội kín. Có những vị thần trừu tượng hơn như Roma - nữ thần bảo hộ thành Rome, hay Victoria - nữ thần chiến thắng.

.

Thần thoại Hy Lạp vốn có 2 mảng chính: chuyện về các vị thần và chuyện về các anh hùng. Khác với người Hy Lạp, người La Mã sống khá thực tiễn, tình cảm tôn thờ của họ dành cho gia đình và đế chế hơn là các thần linh. Những vị thần La Mã không được tạo những tính cách, hình dạng, nhân vật để kể thành các câu chuyện cụ thể, do đó mảng tích truyện các vị thần của thần thoại La Mã chỉ bao gồm những câu chuyện được phiên dịch lại từ Hy Lạp, chứ không có di sản riêng.

Người La Mã coi trọng hơn những chuyện chính trị, chiến tranh, xã hội, nên hầu hết di sản thần thoại La Mã nằm ở mảng này. Những câu chuyện phổ biến nhất của thần thoại La Mã gồm có:

• Sử thi Aeneid: Kể về hành trình của người anh hùng thành Troy Aeneas, con trai của hoàng tử Anchises (anh họ của vua Priam thành Troy) và nữ thần Venus. Aeneas là tổ tiên của Romulus và Remus, những người sẽ sáng lập thành Rome. Câu chuyện này được ‘đặt hàng’ bởi Hoàng đế Augustus, ông muốn có một pho sử thi đồ sộ thể hiện sự vĩ đại của thành Rome, và tác giả Vergil đã vay mượn khá nhiều chất liệu từ các pho sử thi Illiad và Odyssey của thần thoại Hy Lạp.

• Chuyện anh em Romulus và Remus cùng tham vọng thành lập một đế chế, nhưng họ ghen tị nhau, rồi Romulus đã giết em trai và lập đế chế Rome của riêng mình.

• Và một số câu chuyện khác về chủ đề đế chế, tình yêu, chiến tranh, xã hội…

.

2, VULCAN

Vulcan là vị thần lửa, núi lửa và thợ rèn trong thần thoại La Mã, bản thể Hy Lạp tương đương là thần Hephaestus. Như đã viết ở trên, thần thoại La Mã không có câu chuyện riêng về các vị thần, nên tất cả những câu chuyện dưới đây mình kể về Vulcan đều là phiên dịch từ thần thoại Hy Lạp.

Vulcan là con trai của thần Jupiter và Juno. Nhưng vì gã quá xấu xí, lại thọt chân nên ngay khi đẻ ra, Juno đã ném thẳng con trai mình khỏi đỉnh Olympus. Tuy xấu xí, chân thọt, nhưng Vulcan lớn lên lại rất khéo tay, tài giỏi, khỏe mạnh, nên gã đã trở thành thần Thợ rèn tài giỏi. Gã oán hờn bà mẹ đã ném mình xuống trần, nên làm chiếc ghế vàng tặng bà, và khi Juno ngồi vào lập tức đủ thứ xiềng xích quấn lấy trói chặt bà, không ai phá nổi. Các thần Mercury, Bacchus phải ra tay hòa giải mới kéo được Vulcan lên phá xích thả mẹ ra. Từ đó Juno không hắt hủi Vulcan nữa, gã lại được ở lại Olympus làm một trong 12 vị thần tối cao, chuyên rèn vũ khí cho các vị thần. Vulcan đã tạo ra những tia sét cho Jupiter, và là người đã cầm rìu bổ đầu Jupiter khi cha mình tự… đẻ ra cô em Minerva từ trong bộ não.

Vợ của Vulcan là nữ thần tình yêu và sắc đẹp Venus, nhưng nàng quá xinh đẹp, đi cạnh hắn như đôi đũa lệch. Venus lại lăng nhăng với anh trai của Vulcan là Mars, thần chiến tranh soái ca hùng mạnh. Khi phát hiện ra, Vulcan làm một chiếc lưới vàng đặt bẫy tóm gọn đôi gian phu dâm phụ. Gã gọi các thần lên hòng làm nhục đôi gian tình, nhưng Jupiter lại mắng Vulcan và bắt gã thả họ ra, các thần khác cũng cười vào mặt Vulcan. Thật khổ thân gã. Tương truyền rằng mỗi lần Venus ngoại tình, Vulcan lại nổi cơn thịnh nộ và núi lửa lại phun trào dữ dội.

#iTech