Có câu chuyện bữa mình đọc được.
Đại ý là:
Có một nhóm chuột sống trong sợ hãi vì gần đó có một con mèo luôn rình mò và sắn đuổi chúng. Cứ hễ ra ngoài kiếm ăn là kiểu gì cũng có con bị mèo dí cho chạy bạt mạng. Đứa nhanh chân thì sống sót về hang.
Quá mệt mỏi, chúng tụ tập lại và quyết định thảo luận xem giải quyết vấn đề này như thế nào.
Sau một hồi brainstorm, một con chuột trẻ trong đàn bỗng nảy ra một ý tưởng táo bạo.
Con chuột này đề nghị buộc 1 cái chuông quanh cổ con mèo và sau này hễ con mèo đến gần là quả chuông sẽ lắc lắc để báo động lũ chuột biết.
Tất cả vô tay khen, nghĩ là thắng, thì con chuột già chốt hạ bằng một câu hỏi:
“Giờ ai sẽ xung phong đi buộc cái chuông vào cổ con mèo?”
Cả bầy im lặng.
Một ý tưởng có vẻ hay ho, tưởng chừng giải quyết được vấn đề nhưng thực tế lại chẳng thể làm được, không còn nào muốn đi nộp mạng.
Với mình, một ý tưởng thôi chứ đủ, mà nó còn phải là ý tưởng “lý tưởng” (ideal). Đến mức khi bạn đề ra nói, cả phòng phải thốt lên: “Nghe hợp lý v~”, “make sense v~”, “Chuẩn đét, làm thôi”.
Ý tưởng thì lắm, nhưng một ý tưởng tốt nó thỏa mãn từ khóa IDEAL của mình.
Vậy IDEAL là gì?
Lưu ý: framework này do mình tự chế để áp dụng cho chính công việc của mình trong suốt vì mình chưa tìm được framework nào cả, nếu có bạn giới thiệu cho mình nhé.
1. Impact (tác động)
Ý tưởng này khi thực hiện nó cần mang lại tác động như thế nào đó lên sản phẩm, người dùng hoặc có thể là business.
Hiểu nôm na là nó tạo ra tác động.
Ví dụ: “Feature X mang này sẽ giúp cải thiện User satisfaction”. “Feature Y này giúp tăng tỉ lệ quay lại sử dụng hàng tháng của người dùng.”
Hãy đừng đề xuất nhiều ý tưởng vô thưởng vô phạt.
Hãy đề xuất ít dù chỉ được 1 nhưng ý tưởng nó phải thực sự mang lại impact, align được với Product Strategy hoặc Objective nào đó của chúng ta.
2. Disruptive (đột phá)
Ý tưởng này chẳng có gì đột phá cả.
Còn cách làm nào khác tốt hơn không?
Nếu frame lại vấn đề thì chúng ta liệu có thể giải quyết theo cách khác không?
Nghe cũng được nhưng chưa thấy gì mới lắm, còn cách nào khác không?
Mấy câu này mình thường tự hỏi mình, hoặc thường sẽ dùng để làm câu hỏi sàng lọc trong những buổi họp (trên đó chỉ là một vài ví dụ ).
Với mình, định nghĩa về một ý tưởng Disruptive là nó mang lại một cái gì đó mới, không tuân theo những cách làm cũ.
Nó phá vỡ lối mòn và cách tư duy thông thường.
Ví dụ: “Ô tô là một giải pháp đột phá trong lĩnh vực vận chuyển, thay cho ngựa”.
3. Evaluable (đánh giá được)
Hiểu đơn giản là ý tưởng đó có thể đo lường được.
Nó cần có tiêu chí, metric dùng để đo lường rõ ràng.
Một ý tưởng mà khi thực thi xong, bạn cũng không biết làm sao để đo lường đánh giá xem nó có hiệu quả (impact) hay không thì rất khó để biết là nó tốt.
Có nhiều ý tưởng, phải cần thời gian mới kiểm chứng được.
Nhưng chắc chắn là phải có cách đo lường được nó.
Một cuốn sách mình từng đọc thấy hay, đó là cuốn “Marketing giỏi phải kiếm được tiền”, viết bởi Sergio Zyman - cựu Giám đốc Marketing của Coca Cola.
Ông này phủ nhận những chiến dịch marketing hào nhoáng, hay ho nhưng không tài nào kiểm chứng được tính hiệu quả, bạn có thể tìm hiểu để đọc thêm.
4. Actionable (có thể thực hiện)
Ý tưởng tốt cần thỏa mãn việc có thể deliver nó.
Một ý tưởng sẽ thành ảo tưởng khi nó chỉ nằm trên bàn giấy, mãi mãi không thể thực hiện (hoặc nếu thực hiện mà chi phí dev quá cao, quá cost, không đáng).
Giống như câu chuyện mở bài, ý tưởng đeo chuông cổ mèo chỉ là ảo tưởng của lũ chuột.
Cuối cùng, bạn có đoán được từ cuối là gì không?
5. Leverage (đòn bẩy)
Hàm ý là khả năng tận dụng được các nguồn lực đang có, từ công nghệ mới hoặc xu hướng để tối đa hóa tính hiệu quả.
Ví dụ ý tưởng tận dụng khả năng hiện tại của GenAI để tăng khả năng sáng tạo.
Tóm lại:
Ý tưởng thôi chưa đủ, mà nó còn phải IDEAL:
Impact
Disruptive
Evaluable
Actionable
Leverage
Bạn có muốn bình luận gì thêm không?
